selinyetimoglu.com

ACC Profesyonel Kariyer Koçu & Kurucu Mutluluk Danışmanı@FunOfis

Anne ve Babalar Artık Yarım Gün Çalışabilecek!

Yorum bırakın

calisan-anne-baba-is-hayatiTBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen düzenleme ile çalışan anne-babaların yarı zamanlı çalışma hakkı yasalaştı. Çocuk zorunlu eğitim çağına gelinceye kadar anne ya da baba normal çalışma süresinin yarısı kadar çalışabilecek. Bu talep iş akdinin fesih nedeni sayılamayacak.

 

Hükümetin 2016 Yılı Eylem Planı’nda yer alan ve 10.02.2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”, çalışan anne-babaların önemli bir sorununa çözüm getiriyor. KPMG Türkiye’nin Muhasebe ve Mali Müşavirlik Hizmetleri Kıdemli Müdürü Emre Ilgaz, KPMG Vergi Blogu’nda yayımlanan yazıda, ebeveynlere yarı zamanlı çalışma hakkı tanıyan 6663 sayılı düzenlemeyi anlatıyor.

Mevcut Durum

4857 sayılı İş Kanunu’nun 74’üncü maddesine göre, kadın işçilerin doğumdan önce sekiz , doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam 16 hafta çalıştırmaması esastır. Çoğul gebeliklerde doğumdan önceki sekiz haftaya iki hafta daha eklenerek bu süre toplamda 18 haftaya çıkarılır. Kadın işçinin isteği halinde 16 haftalık sürenin (çoğul gebeliklerde 18 haftanın) tamamlanmasından sonra 6 aya kadar ücretsiz izin verilebilir.

Görüldüğü üzere; mevcut kanun maddesi izin hakkını sadece anneye tanımakta olup, yaygın kanı kanunda belirtilen sürelerin kısa olduğu şeklindedir. Yasal izin sürelerinin bitmesi sonrasında çocuklarının bakımı ile iş hayatının birlikte yürütülmesi ebeveynleri zorlayabilmektedir.

Kanun Yürürlüğe Girdikten Sonra Ne Getiriyor?

6663 sayılı Kanun’un 21’inci maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu’nun 13’üncü maddesine bazı eklemeler yapılmış ve ebeveynlere şu haklar tanınmıştır:

  • ​Yukarıda bahsettiğimiz Kanun’un 74’üncü maddesindeki kadın işçinin doğum izni süreleri tamamlandıktan sonra, mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden aybaşına kadar ebeveynlerden biri kısmi süreli çalışma talebinde bulunabilir.
  • İşveren bu talebi karşılamakla yükümlü olup, bu talep iş akdinin geçerli fesih sebebi sayılamaz.
  • Kısmi süreli çalışmaya başlayan işçi, aynı çocuk için bir daha bu haktan faydalanmamak üzere, işverene bir ay önceden yazılı olarak bildirmek kaydıyla tam zamanlı çalışmaya dönebilir.
  • Kısmi süreli çalışma hakkında faydalanabilmek için hem anne hem de babanın çalışıyor olması gerekmektedir. Anne veya babadan biri çalışmıyorsa bu haktan faydalanılamaz.
  • Bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferiden evlat edinen de, çocuğun kendilerine fiilen teslim tarihinden itibaren bu haklardan yararlanabilir.

Uygulama Nasıl Olacak?

 

Açıklama ve örneklerle yukarıdaki yeni maddelerin nasıl uygulanacağının da üzerinden geçelim…

Kanun’da bahsi geçen “Kısmi Süreli” çalışma, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre haftalık çalışma süresinin üçte ikisi oranından daha az belirlendiği çalışma şeklidir. Örneğin; bir işyerinde haftalık çalışma süresi 45 saat olarak belirlenmişse, bu sürenin üçte ikisi olan 30 saatin altındaki çalışmalar kısmi süreli çalışma sayılmaktadır. Dolayısıyla ebeveynlerden biri, haftalık çalışma süresinin 45 saat olduğu bir işyerinde, işverene haftalık 30 saatin altında kısmi çalışma talebinde bulunabilecektir. Kısmi süreli çalışmalarda ücret ve benzeri menfaat ödemelerinin, tam süreli emsal işçiye göre çalışılan süreye orantılı olarak ödeneceği unutulmamalıdır.

Yeni Kanun, kısmi süreli çalışma hakkını sadece anneye değil, babaya da vermektedir. Ebeveynlerin her ikisi de çalışıyorsa, çalışma hayatındaki durumlarını değerlendirerek çocuk ilkokul çağına gelene kadar, iki ebeveynden birinin kısmi süreli çalışma hakkından faydalanabilecek olması önemli bir esnekliktir.

Kısmi süreli çalışma hakkından faydalanmaya başlayan işçi, dilediği takdirde çocuğun ilkokul çağına gelmesini beklemeden de bu süreden bir daha faydalanmamak üzere vazgeçebilir.

Örneğin; çocuğu 3 yaşına gelene kadar kısmi süreli çalışma hakkından faydalanan bir ebeveyn, maddi ve sosyal şartlarında değişiklik olması halinde, işverene en az bir ay önceden yazılı olarak başvurarak tekrar tam zamanlı çalışmaya dönebilir.

Yukarıdaki uygulamalara ilişkin usul ve esaslar, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelik ile belirlenecektir.
Elbette bu kanun sonrasında taraflar şu argümanlarla eleştiride bulunabilir: “Kadınların iş hayatından uzaklaştırılması için adım adım bir strateji izleniyor.”
Veya “Erkeklere de bu hakkın tanınması ne fayda, nasıl olsa çocuk için işini yarı zamanlı hale getirme talebi hep kadınlardan gelecek.”
Belki kısmen öyle, belki tamamen, belki de hiç değil. Zamanla göreceğiz ve birlikte deneyimleyeceğiz.
Ben bu tür esnekliklerin iş hayatını kolaylaştırdığını ve zaten çok yakın gelecekte herkesin uzaktan çalışma, yarı zamanlı çalışma, aynı anda birkaç işte çalışma gibi çeşitli esnekliklerle tanışacağı fikrini savunmaya devam ediyorum…

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s