10 gün önce LinkedIn’de bir paylaşım yaptım. Kurumsal hayattan istifa edişimin 10’uncu yıldönümünde geçmiş 10 yılın kritiğini dürüstçe yaptığım bir paylaşımdı. Çok güzel dönüşler, ve cesaret edemediğini söyleyen mesajlar aldım.

Kurumsal hayatta çalışmaya devam eden çok sayıda beyaz yakalının bırakma hayali kurduğunun farkında mısınız? Belki size, sadece kendiniz öyle hayal ediyorsunuz gibi geliyordur. Ancak emin olun ki, birlikte çalıştığım danışanlarımın ve sohbet etme fırsatı bulduğum kişilerin önemli bir kısmının hayali bu. Kiminin uzun vadede, kiminin kısa vadede niyeti kurumsal yaşamı bırakabilmek. Ancak, kurumsal hayattan çıkma fikri çoğu zaman bir anda hayata geçirilmez, geçirilmemelidir. Genellikle uzun analizlerin, ertelenen ama kurulmaya devam edilen hayallerin ve “bir gün mutlaka” diye başlayan cümlelerin birikimiyle gelir.

Çünkü iş istifa dilekçesine gelince, işin romantik tarafı hızla yerini çok daha somut bir soruya bırakır:

“Peki ya para?”

Bu yazıyı, kurumsal hayatı bırakmayı düşünen ama finansal belirsizlik yüzünden adım atamayan okuyucular için yazıyorum. Hayallerden kopmadan, ama ayakları da yere sağlam basarak ilerlemek mümkün. Benim de bundan tam 10 yıl önce kurumsal hayattan son kez istifa ederken yaptığım doğruların ve hataların ışığında 5 ana başlık altında topluyorum.

İşte finansal riski azaltarak geçiş yapmanın 5 gerçekçi yolu.

1. “En Az 6 Ay” Değil, Gerçekçi Bir Güven Yastığı Oluşturun

Klasik tavsiye şudur: “6 aylık birikim yap, sonra çık.” Ama bu her meslek ve her yaşam için yeterli değildir.

Kendinize şu soruları sorun:

• Geliriniz sıfıra düşerse aylık net gideriniz ne olur?
  
• Arabanın kaskosu, kira ve faturalar, çocuğun okul masrafları, kredi ödemeleri gibi gizli giderler neler?
  
• Yeni düzende ilk parayı kazanmanız kaç ay sürebilir?
  

Son 6 ayın banka dökümlerini açın ve sadece zorunlu harcamalarınızı çıkarın.
Bu rakam × 9–12 ay = sizin gerçek güven yastığınız olacak. Zorunlu harcamalarınız 10 bin TL ise, en az 90 bin TL hesabınızda ise gönül rahatlığıyla yola çıkmayı düşünebilirsiniz.

Morgan Housel, Paranın Psikolojisi kitabında şöyle der:

“Zenginlik, harcayabildiğiniz para değil; harcamak zorunda olmadığınız paradır.”

2. Kurumsaldayken “Yan Gelir” Değil, Yan Kimlik İnşa Edin

Kurumsaldan çıkmadan önce yapılan en büyük hata, “bir şeyler denerim” düşüncesiyle plansız ayrılmaktır.

Önemli olan:

• Sadece para kazandıran bir yan iş değil
  
• Sizi piyasada tanımlayan bir kimlik oluşturmak
  

Örnekler:

• “İK’da çalışıyordum” yerine → “Yetenek yönetimi danışmanıyım”
  
• “Pazarlamadaydım” yerine → “KOBİ’ler için büyüme stratejileri yazıyorum”
  

LinkedIn profilinizi, istifa etmeden 6 ay önce, varmak istediğiniz role göre güncelleyin.
İlk müşterilerinizin büyük kısmı oradan gelecek. Ancak elbette mevcut işinizde başınız yanmayacak şekilde yapmalısınız. Benim kendi hikayemde, İnsan Kaynakları’nda çalışıyorken profesyonel koçluk eğitimlerimi alarak bu ünvanı her yerde kullanmaya başlamıştım.

LinkedIn’in kurucusu Reid Hoffman şunu çok net söyler:

“Kariyerler artık merdiven değil, portföydür.” Siz de öyle düşünün.

Bu konuda 6 yıl önce yaptığım fakat içerikteki fikirlerin hala tazeliğini koruduğu bir videomu bırakıyorum: 

Neden Aynı Anda (En Az) İki Farklı Kariyeriniz Olmalı?

3. Gelirinizin Tamamını Değil, Bir Kısmını Değiştirerek Çıkın

Bir günde %100 maaşı sıfırlamak zorunda değilsiniz.

Daha güvenli senaryo şudur:

Kurumsal geliriniz varken yeni gelir modeliniz toplam gelirinizin %30–40’ına ulaşsın. Ondan sonra çıkış kararı gelsin.

Bu psikolojik olarak da büyük fark yaratır. Çünkü kararınız “kaçış” değil, geçiş olur

Danışanlarımdan biri, kurumsalda çalışmaya devam ederken ayda 1-2 küçük freelance proje almaya başlamıştı. İstifa ettiğinde zaten sonraki ilk 3 ayı doluydu. Stres yaşamadan önünü görebileceğinin farkındalığı ve rahatlığıyla yola çıktı.

4. “Tutku” Değil, Nakit Akışı Olan Gerçekler Üzerinden Plan Yapın

Bu noktada dürüst olmak zorundayım:
Tutku her zaman faturaları ve kirayı ödemez.

Kendinize şu soruyu sorun:

“Bu işi biri bana para verdiği/vereceği için mi yapmak istiyorum, yoksa ben çok seviyorum diye mi?”

İdeal olan ikisi kesiştiğinde başlamak; ama finansal risk azaltmak için önce talep olan yerden girmek gerekir.

Henüz istifa etmeden:

• 3 kişiye “Buna para verir miydin?” diye sorun
  
• Bu soruyu sizin mutlu olmanızı isteyen eşe dosta sormak yetmez. Potansiyel müşteri de olabilecek tanıdıklarınıza sormalısınız. Ve 1 kişiden bile ödeme alırsanız, bu güçlü bir sinyaldir
  

Cal Newport “Görmezden Gelemeyecekleri Kadar İyi Ol” kitabında şöyle der:

“Tutku çoğu zaman başlangıç değil, sonradan kazanılır.”

5. Çıkış Tarihini Duygusal Değil, Takvimle Belirleyin

“Artık dayanamıyorum” iyi bir duygu göstergesi olabilir ama iyi bir finansal strateji değildir. Bazen, tamamen sabrının bittiği noktada istifa eden kişilerle karşılaşıyorum. Bazen özellikle mobbing gibi durumların yaşandığı örneklerde her bir günün hatta saatin bile çok yıpratıcı olabildiğinin farkındayım. Ancak yine de hatırlatmak zorundayım ki, daha sağlıklı yöntem şöyle olacak:

• Kendinize bir çıkış tarihi koyun (örneğin 9 ay sonrası). Bu tarihi şimdilik sadece siz bilin.
  
• Bu tarihe kadar:
  
  • Bankadaki birikim hedefi
    
  • Yan gelir hedefi
    
  • Network hedefi belirleyin
    

Her ay sonunda şunu sorun: “Bugün çıksam kaç ay dayanırım?”

Bu soru sizi korkutmak için değil, güçlendirmek içindir.

Umarım buraya kadar okuduklarınızdan hayata geçirebileceğiniz fikirler alabilmişsinizdir. Kurumsal yaşamı bırakmak cesaret ister. Ama plansız cesaret, çoğu zaman pişmanlık üretir.

Unutmayın:

• Güvenli çıkış, hayallerden vazgeçmeden, ama hayalleri sürdürülebilir hale getirerek yapılır.
  

Eğer şu anda “gitmek istiyorum ama korkuyorum” diyorsanız, bilin ki yalnız değilsiniz.
Doğru planla, o korku yerini kontrole bırakabilir.

Ve kontrol, özgürlüğün en sessiz ama en güçlü halidir.